26 oktober 2026
Na het betreden van ‘ons’ plekje in De Haagse Hogeschool was twintig jaar awpg Lumens meteen in beeld. Posters brachten uiteenlopende projecten en samenwerkingen in beeld, terwijl op een groot digibord de jubileumtijdlijn te ontdekken was. Een tijdlijn die gedurende het lustrumjaar steeds meer is gevuld met verhalen, herinneringen en toekomstbeelden. Met het symposium vullen we het laatste bolletje.
Programmaleiders Clare Luymes en Anja van der Schoor verwelkomden de deelnemers met een reflectieboekje en een pen. Een uitnodiging om niet alleen terug te kijken, maar ook vooruit te denken. Wat willen we behouden? Wat mag anders? En wat willen we zelf bijdragen? De gedachten uit de boekjes konden aan het einde van de middag een plek krijgen in de toekomstbox.
Zo begon het symposium al vóór de officiële opening: met ontmoetingen, herkenning en een blik op wat twintig jaar samenwerking heeft opgeleverd.
Jacco van Uden opende als dagvoorzitter het symposium door met de deelnemers door de tijd te reizen. Wat deed jij 20 jaar geleden?
Vervolgens heette Elisabeth Minnemann, voorzitter van het College van Bestuur van De Haagse Hogeschool, als gastvrouw de aanwezigen welkom. Zij gaf aan dat De Haagse Hogeschool een plek is waar onderwijs, onderzoek en praktijk samenkomen; een prachtige locatie dus voor awpg Lumens om vandaag samen te komen.
Clare Luymes bracht als coördinator onze gezamenlijke ambitie naar voren: vanuit een brede blik op gezondheid werken aan gelijke gezondheidskansen, vóór en mét inwoners uit de regio. Een urgente ambitie als je naar de cijfers kijkt: mensen met een laag inkomen leven gemiddeld 7,7 jaar korter en krijgen op jongere leeftijd al te maken met gezondheidsklachten dan mensen met een hoog inkomen. En mensen met een laag inkomen leven ruim 21 jaar minder lang in goed ervaren gezondheid. Bron: CBS StatLine, Gezonde levensverwachting; inkomen en welvaart (cijfers over 2019–2022, geraadpleegd op 22 oktober 2025).
Door het verbinden van praktijk, beleid, onderzoek en onderwijs werkt awpg Lumens aan gelijke gezondheidskansen en dat laten we zien op dit symposium.In de zaal kwamen onderzoekers, beleidsmakers, praktijkprofessionals, docenten, studenten en andere betrokkenen samen. Verschillende perspectieven die elkaar nodig hebben om kennis daadwerkelijk verder te brengen. Daarmee was de toon gezet voor de keynote van prof. dr. Jessica Kiefte-de Jong over transdisciplinaire samenwerking en maatschappelijke impact.
Met die vraag zette prof. dr. Jessica Kiefte-de Jong de toon voor haar keynote over transdisciplinaire samenwerking en maatschappelijke impact. Complexe gezondheidsvraagstukken vragen om meer dan wetenschappelijke kennis alleen. Ook de ervaringen van inwoners, de kennis van professionals en de inzichten van beleidsmakers zijn onmisbaar.
Daarbij begint maatschappelijke impact niet bij de vraag wat onderzoek oplevert, maar bij wat er daadwerkelijk verandert voor inwoners. Dat vraagt om samenwerking waarin verschillende perspectieven ruimte krijgen en gelijkwaardig aan tafel zitten. Consensus is daarbij niet altijd nodig, als degenen die met elkaar samenwerken maar blijven leren, ook nadat een project is afgerond. Een boodschap die goed aansluit bij twintig jaar awpg Lumens én bij de vraag hoe we de komende jaren samen verder bouwen.
Hoe werk je samen aan de beweging van zorg naar gezondheid? En wat vraagt dat van de mensen en organisaties die daarbij betrokken zijn?
Tijdens de parallelsessie Gezond leven en welzijn namen we het onderzoek en de ervaringen van Verder bouwen met de Alliantie proeftuin Zorgzame Buurten Teylingen als vertrekpunt. Perspectieven op de beweging van zorg naar gezondheid werden gedeeld vanuit gemeente, welzijn en ook vanuit inwoners, die als getrainde vrijwillige gezondheidsambassadeurs in de wijk een brug slaan tussen de systeemwereld en de leefwereld.
Ook het belang van transdisiplinair onderwijs voor het maken van de beweging van zorg naar gezondheid kwam aan bod. Welke competenties zijn nodig? Wat zijn de gevolgen van deze beweging? Want ook als de wil om anders samen te werken er is, blijkt dat in de praktijk niet altijd eenvoudig.
Vervolgens gingen de deelnemers aan de slag met vragen om verder te denken over de beweging van zorg naar gezondheid en wat daarvoor nodig is. En ook: waar moeten we mee stoppen? Wat betekent deze beweging voor het onderwijs aan de mensen die nu en in de toekomst invulling geven aan deze en andere maatschappelijke gezondheidsopgaven?
Hoe zorg je dat vragen uit de dagelijkse praktijk leiden tot relevant onderzoek, en dat de opgedane kennis vervolgens ook daadwerkelijk wordt gebruikt?
Tijdens de parallelsessie Infectieziektebestrijding lieten Ernst van Dokkum (Health Campus) en Hilde van Keulen (TNO) zien hoe praktijkvragen en onderzoek elkaar kunnen versterken. Laurens van Gestel (Universiteit Leiden) belichtte de rol van het onderwijs in die samenwerking, waar bij hij specifiek inging op de samenwerking tussen de GGD en het mastervak Designing Interventions for Behavioural Change.
Vervolgens gingen de deelnemers zelf aan de slag met een minstens zo belangrijke vraag: hoe zorgen we dat onderzoeksresultaten hun weg terugvinden naar de verschillende doelgroepen? Want kennis ontwikkelen is één ding, zorgen dat mensen er in de praktijk iets mee kunnen is minstens zo belangrijk. Ernst en Hilde zijn met de deelnemers in gesprek gegaan over hoe hun onderzoek teruggebracht kan worden naar de doelgroepen, en of er nog andere doelgroepen misten. Daarnaast ging Lynn Eggink met een deel van de groep het gesprek aan over hoe we onderwijs mee kunnen nemen in alle fases van onderzoek, naast de bekende stageplekken.
Van preventieve ouderenconsulten tot seksuele gezondheid en infectieziektebestrijding: tijdens het panelgesprek kwamen twintig jaar onderzoek en samenwerking voorbij. Pepijn van Empelen (TNO), Suzan van der Pas (Hogeschool Leiden) en Leo Visser (LUMC) haalden projecten aan die voor hen de waarde van awpg Lumens laten zien. Zoals Wijzer in de wijk, waar inwoners, onderzoekers en professionals samenwerkten. En onderzoek naar het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen, waarvan de lokaal ontwikkelde toolbox inmiddels landelijk zijn weg vindt.
Maar hoe zorgen we dat kennis niet op de plank blijft liggen? Volgens Pepijn duurt het vaak vijftien tot zeventien jaar voordat nieuwe inzichten daadwerkelijk landen. Luc de Witte (De Haagse Hogeschool) wilde af van het denken in losse projecten: waarom niet veel meer programmatisch samenwerken? Laurens van Gestel (Universiteit Leiden) wees erop dat kennis delen nog niet betekent dat mensen hun gedrag veranderen. En Suzan gunde het netwerk vooral moed: keuzes durven maken én verbonden blijven met inwoners.
Ook de toekomstvragen waren concreet. Hoe zorgen we dat gezondheid, in plaats van zorg, centraal komt te staan? Hoe maken we de gezonde keuze de makkelijke keuze? En hoe bereiden we ons voor op nieuwe infectierisico’s, zoals de opkomst van de tijgermug? Het panel liet zien dat twintig jaar samenwerking veel heeft opgeleverd, maar ook dat er nog genoeg te doen is. Niet alleen meer kennis ontwikkelen, maar vooral zorgen dat die kennis daadwerkelijk verschil maakt.
Na het plenaire programma werd met de symbolische ondertekening van de nieuwe samenwerkingsovereenkomst stilgestaan bij de toekomst van awpg Lumens; een betekenisvolle bevestiging van de ambitie om samen verder te bouwen. De ondertekenaars gingen op de foto, de glazen met non-alcoholische bubbels werden geheven en er was alle ruimte om na te praten. Een feestelijke afsluiting van twintig jaar samenwerking én een mooi begin van het volgende hoofdstuk!
S
© 2026 awpg Lumens. Alle rechten voorbehouden / Disclaimer / Privacy / Realisatie: Lemon