Gonorroe is een soa die wordt veroorzaakt door de bacterie Neisseria gonorrhoeae. In Noord-Europa werd deze infectie voornamelijk aangetroffen onder mannen die seks hebben met mannen (MSM). Sinds 2022 is er echter een sterke toename van het aantal gonorroe-infecties onder heteroseksuele jongvolwassenen. Deze stijging wordt niet waargenomen in de MSM-populatie, en ook het aantal chlamydia infecties, traditioneel de meest voorkomende soa onder hetero’s, blijft stabiel.
De oorzaak van deze specifieke toename van gonorroe onder heteroseksuele jongvolwassenen is onbekend. Eén hypothese is dat het (seksuele) gedrag van deze groep is veranderd na de coronapandemie. Om deze theorie te testen, is het belangrijk om een duidelijk te krijgen van wie deze groep precies is. Dit is ook noodzakelijk voor het ontwikkelen en organiseren van gerichte campagnes en outreach-activiteiten.
Het hoofddoel van deze studie was om beter inzicht te krijgen in de kenmerken en onderscheidende factoren van jongvolwassenen met gonorroe, zodat gerichtere zorg en preventie mogelijk worden.
Louise is een van de 9 jaaronderzoekers die dit jaar gestart zijn binnen het landelijke programma Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische paraatheid (VIP). Bij GGD Haaglanden doet zij epidemiologisch onderzoek naar soa-zorg.
LEES VERDER
1) Welke factoren zijn geassocieerd met het hebben van een gonorroe-infectie?
2) Verschilt de groep gonorroe-positieve personen met een consult vóór 2022 van de groep gonorroe-positieven personen met een consult ná 2022?
3) Zijn er veranderingen in het seksueel risicogedrag van gonorroe-positieve personen over tijd?
Het betrof een retrospectief (repeated) cross-sectioneel onderzoek. Voor dit onderzoek maakten we gebruik van de demografische en epidemiologische kenmerken, evenals gegevens over het soa-testgedrag en risicogedrag van alle cliënten onder de 25 jaar die zich hebben laten testen op gonorroe en chlamydia. De gegevens zijn afkomstig van GGD Haaglanden en GGD Hollands Midden (vanaf januari 2020) en Zinnige InfectieZorg (vanaf juli 2022).
We onderzochten verschillen tussen de groep gonorroe-positieven en chlamydia-positieve personen, en tussen de groep gonorroe-positieven vóór en na de stijging in 2022. Deze vergelijkingen zijn uitgevoerd met een X2-test. Middels univariate en multivariate analyses bepaalden we welke factoren geassocieerd zijn met gonorroe. Tot slot zijn trends in seksueel en risico gedrag over deze periode geanalyseerd met lineaire regressies.
Hoofdonderzoeker was Louise de Vos Klootwijk, GGD Haaglanden en jaaronderzoeker bij awpg Lumens.
Andere leden van het projectteam waren:
• GGD Haaglanden: Jean-Marie Brand
• GGD Hollands Midden: Candace Breman
• LUMC: Leo Visser
• Universiteit Leiden FSW: Laurens van Gestel – Adviseur
Dit onderzoek werd mede mogelijk gemaakt door financiële steun van Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vanuit gelden voor het programma ‘Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid GGD’en’.
Met de resultaten van dit onderzoek verwachtten we beter inzicht te hebben in welke jongvolwassenen een verhoogd risico lopen op het krijgen van gonorroe. Deze informatie is van groot belang voor een gerichte aanpak en kan de GGD ondersteunen bij het organiseren van doelgerichte campagnes en outreach-activiteiten. Op deze manier worden beschikbare middelen op een effectieve en efficiënte manier ingezet, wat bijdraagt aan het leveren van betere zorg.
Gonorroe onder jonge vrouwen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Om deze stijging beter te begrijpen, hebben wij invloed van demografische en gedragsmatige risicofactoren onderzocht. Voor dit onderzoek is gekeken naar vrouwen van 18–24 jaar die zich tussen 2018 en 2024 hebben laten testen bij twee Nederlandse Centra Seksuele Gezondheid. Wat blijkt? Het risicoprofiel voor gonorroe is opvallend veranderd. Waar voorheen vooral demografische risicofactoren, zoals migratieachtergrond en opleidingsniveau, centraal stonden, zien we nu een verschuiving naar gedragsfactoren zoals alcoholgebruik, partnernotificatie en het hebben van meerdere sekspartners. Voor de GGD-praktijk onderstreept dit het belang van gerichte preventiestrategieën die ook asymptomatische vrouwen bereiken. Dit vraagt om versterking van seksuele gezondheidsvoorlichting en laagdrempelige, vroege screening. Innovatieve initiatieven met snelle doorlooptijd en brede toegankelijkheid kunnen hierin een belangrijke rol spelen.
© 2026 awpg Lumens. Alle rechten voorbehouden / Disclaimer / Privacy / Realisatie: Lemon