De vertaalslag van kennis naar praktijk

Een gamechanger bleek Wijzer in de Wijk. De grootste uitdaging bij preventie is immers niet zozeer het ontbreken van kennis, maar de vertaalslag van bestaande inzichten naar de praktijk. In Wijzer in de Wijk gaven we die vertaalslag samen met gemeenten handen en voeten. Hoe werk je met inwoners en professionals aan het terugdringen van gezondheidsachterstanden in de wijk? En hoe leer en monitor je samen? De lessen werden gebundeld in een kennisdocument en de ontwikkelde tools zijn nog steeds beschikbaar via de website van Wijzer in de Wijk.

We ontdekten in die periode ook de meerwaarde van samenwerken met hogescholen, naast kennispartners LUMC, Universiteit Leiden en TNO. De samenwerking met Hogeschool Leiden en de Haagse Hogeschool werd later geformaliseerd.

In de jaren daarna kwamen steeds meer projecten van de grond waarin samenwerking en gezamenlijk leren centraal stonden. Van een leernetwerk rond onbedoelde zwangerschap in Den Haag tot landelijke ZonMw-leernetwerken en projecten rond preventie, eenzaamheid, gezonde leefomgeving en kennisinfrastructuur. In 2024 waren er maar liefst 21 lopende projecten tegelijk in uitvoering, een record! Steeds vanuit hetzelfde uitgangspunt: kennis krijgt pas waarde als professionals ermee aan de slag gaan, inwoners actief betrokken zijn en over domeinen heen wordt samengewerkt.

Tegelijkertijd bleef kennisontwikkeling belangrijk voor de uitvoerende taken van de GGD, zoals de Jeugdgezondheidszorg, Forensische Geneeskunde en Infectieziektebestrijding. Vooral wetenschappelijk onderzoek naar infectieziektebestrijding bij de GGD bleef achter. In 2022 kwam de kans om deel te nemen aan het landelijke Consortium Academische Werkplaatsen Infectieziekten (CAPI). Dat gaf bij beide GGD’en een enorme boost en versterkte de samenwerking tussen GGD en academie op het gebied van infectieziektebestrijding. Kwartiermaker Anja van der Schoor speelde daarin een belangrijke rol.

Deze ontwikkeling vormde mede de aanleiding om ook naam en uitstraling te vernieuwen, van AWPG Noordelijk Zuid-Holland naar awpg Lumens, met een nieuwe website en huisstijl. Ook stond daarbij de wens voor een vitale gemeenschap centraal: een plek waar praktijk, onderzoek en beleid elkaar ontmoeten en stimuleren, nieuwe ideeën ontstaan en plannen vorm krijgen.

Mijn kracht als coördinator zat vooral in visie, verbinding en doorzetten. Niets leuker dan onderzoekers, beleidsmakers en professionals met elkaar in contact brengen, nieuwe samenwerkingen zien ontstaan en projecten van de grond zien komen. En ondertussen zorgen dat de werkplaats steeds zichtbaarder en relevanter werd, in de regio én daarbuiten.

In 2025 droeg ik het coördinatorschap over aan Anne-Lous Post-Admiraal. Daarmee sloot ik een periode af waarin de werkplaats verder professionaliseerde en een stevige basis werd gelegd voor de volgende fase van awpg Lumens.

Addi van Bergen

Addi van Bergen is voormalig onderzoeker op het gebied van publieke en mentale gezondheid, gezondheidsverschillen, sociale uitsluiting, participatie en dakloosheid. Zij was coördinator van de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid, het huidige awpg Lumens. Aan het LUMC promoveerde zij op het meten van sociale uitsluiting binnen regulier onderzoek naar de volksgezondheid.