16 juli 2026
Hoe leiden we studenten op voor maatschappelijke vraagstukken die steeds complexer worden? Dat is misschien wel één van de belangrijkste vragen voor de toekomst van de publieke gezondheid. Vraagstukken als gezondheidsverschillen, mentale gezondheid of een dalende vaccinatiegraad vragen immers niet om één professional, maar om samenwerking tussen gemeenten, GGD’en, onderzoekers, onderwijs, zorg- en welzijnsorganisaties én inwoners.
Toch is het onderwijs daar nog niet altijd op ingericht. Studenten worden vaak opgeleid binnen de grenzen van hun eigen opleiding, terwijl zij straks terechtkomen in een werkveld waarin interdisciplinair samenwerken vanzelfsprekend is.
Juist daarom is Onderwijsverbinding één van de bouwstenen van awpg Lumens. Binnen deze bouwsteen werken partners aan het versterken van de verbinding tussen onderwijs, onderzoek en praktijk, om samen na te denken over de vraag: welke professionals heeft onze regio over vijf of tien jaar nodig?
Volgens Astrid en Coen begint samenwerken niet pas op de werkvloer. Studenten leren juist het meest wanneer zij al tijdens hun opleiding samenwerken aan échte maatschappelijke vraagstukken, samen met studenten uit andere opleidingen én met organisaties uit de regio.
Coen: “In de praktijk werk je straks ook niet alleen met mensen uit je eigen discipline. Waarom zouden we studenten daar dan pas na hun afstuderen mee laten kennismaken?” Die samenwerking levert veel meer op dan alleen vakinhoudelijke kennis. Studenten leren hoe anderen onderzoek doen, communiceren, inwoners betrekken en maatschappelijke vraagstukken benaderen. Juist die verschillende perspectieven maken hen beter voorbereid op het werk van morgen.
Die ambitie klinkt logisch, maar de praktijk is weerbarstig. Opleidingen kennen namelijk hun eigen curricula en semesters. Ook willen organisaties vaak sneller schakelen en bestuurlijke grenzen kunnen samenwerking soms ingewikkeld maken. Volgens Astrid is de wil er meestal wel: “De ambitie en energie zijn er. Maar soms lopen de systemen nog niet gelijk.”
Door als awpg Lumens, GGD’en, gemeenten en andere partners met elkaar te verbinden, ontstaan samenwerkingen die anders minder snel tot stand zouden komen. Vaak begint dat klein: een challenge, een stage, een praktijkvraag of een onderzoeksopdracht. Maar juist zulke kleine verbindingen blijken vaak het begin van langdurige samenwerking.
Onderwijsverbinding gaat niet alleen over samenwerking tussen opleidingen. Ook organisaties spelen een belangrijke rol bij het opleiden van toekomstige professionals. GGD’en beschikken bijvoorbeeld over actuele maatschappelijke vraagstukken, maar veel studenten kennen de organisatie nog vooral van vaccinaties en de seksuele gezondheidszorg.
Astrid: “Juist door studenten kennis te laten maken met de breedte van het werk van de GGD, ontdekken zij hoeveel maatschappelijke vraagstukken daar samenkomen.” Hetzelfde geldt voor partners als TNO, gemeenten en andere organisaties in de regio. Zij beschikken over kennis én praktijkvragen die het onderwijs kunnen verrijken. In ruil daarvoor krijgen partners creatieve oplossingen en handvatten op vraagstukken waar ze zelf niet altijd aan toe komen.
Ook vinden onderzoeksproducten uit projecten van partners hun weg naar het onderwijs. Denk aan tools zoals de Toolbox over seksualiteit en zwangerschapspreventie en kennisproducten die worden gebruikt binnen opleidingen, zodat studenten kennis hebben van actuele ontwikkelingen uit de praktijk.
Lees ook: Samenwerken met studenten aan actuele gezondheidsvraagstukken.
Volgens Astrid is samenwerken bovendien urgenter dan ooit. Door bezuinigingen in onderwijs, onderzoek en zorg is het steeds minder vanzelfsprekend dat iedere organisatie alles zelf ontwikkelt. Astrid: “Het is niet handig om allemaal binnen je eigen muren te blijven. Er worden soms op verschillende plekken dezelfde dingen ontwikkeld, terwijl we juist veel van elkaar kunnen leren.”
Ook studenten veranderen. Steeds vaker zoeken zij mogelijkheden om vakken, onderzoeksvaardigheden of onderdelen van opleidingen met elkaar te combineren. Dat vraagt om minder barrières tussen opleidingen en meer ruimte om over grenzen heen te leren.
Voor Astrid en Coen is Onderwijsverbinding nooit af. De ambitie is om de samenwerking tussen mbo, hbo en wo verder te versterken. Om organisaties niet alleen opdrachtgever, maar ook partner in onderwijs te laten zijn. En om veel vaker gezamenlijk vooruit te kijken: welke kennis hebben toekomstige professionals nodig? Welke maatschappelijke ontwikkelingen zien we aankomen? En hoe zorgen we ervoor dat het onderwijs daarop aansluit?
Coen: “Er ontstaan steeds meer interdisciplinaire opleidingen en samenwerkingen. Ik geloof dat dat de toekomst is. Awpg Lumens kan helpen om die samenwerking sneller van de grond te krijgen.”
Astrid doet daarom een oproep aan organisaties in de regio: “Heb je als organisatie een maatschappelijk vraagstuk? Betrek het onderwijs erbij. Daarmee help je studenten en je eigen organisatie, én verrijk je tegelijkertijd het onderwijs.”
Door onderwijs, onderzoek en praktijk met elkaar te verbinden, draagt awpg Lumens niet alleen bij aan oplossingen voor de vraagstukken van vandaag, maar ook aan het opleiden van de professionals die de maatschappelijke uitdagingen van morgen samen zullen aanpakken.
Astrid Doorduijn is senior onderzoeker Gezondheidsbevordering bij het kenniscentrum Health Innovation en docent bij de opleiding Voeding en Diëtetiek aan de Haagse Hogeschool. In haar werk verbindt zij praktijkgericht onderzoek, onderwijs en preventie, met name in Den Haag.
Coen Wirtz is als universitair docent sociale psychologie bij Universiteit Leiden verbonden aan de werkgroep. Binnen het programma Leren met de Stad en de minor Co-creating a Healthy Society werkt hij aan onderwijs waarin studenten uit verschillende opleidingen én onderwijsinstellingen samenwerken aan actuele maatschappelijke vraagstukken uit de regio.
Astrid en Coen zijn beiden lid van de werkgroep Onderwijsverbinding van awpg Lumens waarin alle partners vertegenwoordigd zijn. Vanuit hun eigen onderwijspraktijk zien zij dagelijks hoe belangrijk én uitdagend het is om studenten al tijdens hun opleiding over de grenzen van opleidingen, disciplines en organisaties heen te laten samenwerken.
© 2026 awpg Lumens. Alle rechten voorbehouden / Disclaimer / Privacy / Realisatie: Lemon