Bewegen in de wijk: opschaling van een actieve leefstijl met zorg- en welzijnsprofessionals

Voldoende bewegen draagt aantoonbaar bij aan gezondheid en welzijn. Het verkleint de kans op chronische aandoeningen, ondersteunt mentaal welzijn, vermindert gezondheidsverschillen en helpt mensen om langer zelfstandig en actief mee te doen in de samenleving. Tegelijkertijd blijkt het in de praktijk lastig om duurzaam beweeggedrag echt onderdeel te maken van het dagelijks leven van patiënten en inwoners.

Zorg- en welzijnsprofessionals spelen een belangrijke rol bij het bevorderen van gezond beweeggedrag. Toch ervaren veel professionals dat het stimuleren van een actieve leefstijl binnen hun dagelijkse werk complex is. Het vraagt namelijk niet alleen om kennis van bewegen en gezondheid, maar ook om vaardigheden rondom gedragsverandering, samenwerking tussen domeinen en aansluiting bij de leefwereld van patiënten en inwoners.

Binnen eerdere BiBoZ-projecten (Blijf in Beweging ondersteuning Zorg en welzijnsprofessionals) zijn samen met professionals en patiënten praktische tools ontwikkeld om gedragsverandering naar duurzaam bewegen te ondersteunen. In BiBoZ+ staat de vraag centraal hoe deze aanpak duurzaam kan worden geïmplementeerd en opgeschaald binnen regionale samenwerkingsnetwerken in zorg en welzijn.

Over het project

Met BiBoZ+ richten we ons op het versterken van duurzame gedragsverandering naar meer bewegen bij patiënten en inwoners. Daarbij ondersteunen we eerstelijnsprofessionals, zoals fysiotherapeuten, praktijkondersteuners, huisartsen, oefentherapeuten en buurtsport- en leefstijlcoaches, bij het integreren van actieve leefstijlbevordering in hun dagelijkse praktijk.

Het project combineert praktische ondersteuning van professionals met actieonderzoek en gezamenlijke kennisontwikkeling over hoe duurzaam beweeggedrag effectief kan worden gestimuleerd, geïmplementeerd en opgeschaald. De BiBoZ-tools helpen professionals om samen met patiënten te kijken naar persoonlijke doelen, motivatie, belemmeringen en mogelijkheden om bewegen structureel onderdeel te maken van het dagelijks leven.

De aanpak wordt uitgevoerd binnen regionale samenwerkingsnetwerken in onder andere Den Haag, Rotterdam, Leiden en Haaksbergen. Daarbij is nadrukkelijk aandacht voor samenwerking tussen zorg, welzijn en publieke gezondheid én voor verschillen tussen regio’s, doelgroepen en werkwijzen.

Doelstelling

Dit project heeft als doel kennis op te leveren over de succesvolle implementatie en opschaling van duurzame gedragsverandering naar meer bewegen bij patiënten en inwoners.

Aanpak

Het project bouwt voort op eerdere BiBoZ-projecten waarin tools zijn ontwikkeld om gedragsverandering naar duurzaam bewegen te ondersteunen. Deze tools helpen professionals om samen met patiënten de persoonlijke, fysieke en sociale context rondom bewegen in kaart te brengen en passende ondersteuning te kiezen.

Binnen BiBoZ+ werken onderzoekers, professionals, praktijkpartners en inwoners samen via actieonderzoek. Deze aanpak maakt het mogelijk om al lerend te ontwikkelen, uit te proberen, te evalueren en bij te sturen binnen de dagelijkse praktijk.

Per regio wordt gewerkt aan een regionaal samenwerkingsnetwerk waarin professionals uit zorg en welzijn samenwerken rondom actieve leefstijlbevordering. Daarbij wordt gekeken naar:

  • educatie en kennisdeling;
  • signalering en doorverwijzing;
  • de sociale en fysieke leefomgeving;
  • samenwerking en organisatie rondom preventie.

De implementatie wordt ondersteund met gepersonaliseerde begeleiding, scholing, leernetwerken en gezamenlijke reflectiebijeenkomsten.

Implementatie en samenwerking

BiBoZ+ richt zich op implementatie en opschaling binnen verschillende beroepsgroepen en regio’s. Daarbij wordt rekening gehouden met verschillen in werkpraktijk, doelgroep en regionale context.

Professionals ontvangen ondersteuning die aansluit bij hun eigen leerbehoeften, werkproces en praktijkomgeving. Daarnaast staat samenwerking centraal: zorg- en welzijnsprofessionals werken samen met onder andere gemeenten, GGD’en, beroepsverenigingen, onderwijsinstellingen, patiëntenorganisaties en regionale netwerken.

Door aan te sluiten bij bestaande samenwerkingen en ketens wil het project bijdragen aan duurzame netwerkvorming rondom actieve leefstijlbevordering.

Evaluatie en kennisontwikkeling

Binnen het project wordt onderzocht welke effecten zichtbaar zijn op individueel niveau én binnen regionale samenwerkingsnetwerken. Daarbij kijken we onder andere naar:

  • veranderingen in kennis, vaardigheden, en motivatie van professionals;
  • ervaringen van patiënten en inwoners;
  • samenwerking tussen organisaties en professionals;
  • succes- en faalfactoren bij implementatie en opschaling.

Met participatieve evaluatiemethoden en gezamenlijke reflectie brengen we zowel zichtbare als minder zichtbare effecten van de aanpak in kaart.

Participatie

Professionals, praktijkpartners, patiëntenorganisaties en inwoners worden actief betrokken bij verschillende onderdelen van het project. Zij denken mee over de uitvoering, de samenwerking binnen de regio’s en de interpretatie van opbrengsten en ervaringen.

Door samen te leren en ervaringen uit te wisselen ontstaat ruimte om de aanpak voortdurend aan te passen aan de praktijk en regionale context.

Wie doen er mee

Hoofdaanvrager en projectleider:

  • Ingrid Rosbergen (Hogeschool Leiden, docent/ senior onderzoeker)
  • Petra Siemonsma (Hogeschool Leiden, Lector Beweegzorg Eigen Regie en Gedragsverandering)

Participanten:

  • Hogeschool Rotterdam
  • Saxion Hogeschool
  • Erasmus MC
  • Transregionale Organisatie Platform Paramedie
  • Hanze Hogeschool
  • GGD Haaglanden
  • Het Gezonde Net
  • MBO Rijnland
  • MEE Rotterdam
  • Rotterdam Sport Support
  • Sportief Besteed Groep
  • KNGF
  • Vereniging van Oefentherapeuten
  • Zorg & Zekerheid
  • Diabetesvereniging Nederland
  • awpg Lumens
  • Reuma Nederland
  • Twentse Fysiotherapie Organisatie
  • Fysiotherapiepraktijk Fysik

Dit project ontvangt subsidie van ZonMw.

© 2026 awpg Lumens. Alle rechten voorbehouden / Disclaimer / Privacy / Realisatie: Lemon