In Den Haag en Nederland is sprake van gezondheidsverschillen tussen patiënten van verschillende afkomst en sociaaleconomische positie (SEP). Ondanks dat deze gezondheidsverschillen bekend zijn, worden SEP en andere sociaaldemografische en omgevingsfactoren, zoals afkomst en luchtvervuiling, zelden beschouwd als een risicofactor voor een gecompliceerd beloop van een infectie. Deze factoren worden daarom ook nog niet meegenomen in huidige richtlijnen. Dit kan bijdragen aan gezondheidsverschillen. Lage luchtweginfecties zijn de infectieziekten met de hoogste ziektelast in Nederland.
Met dit project willen we beter begrijpen wie meer risico loopt op (ernstige) luchtweginfecties. We combineren zorgregistraties met landelijke gegevens om te onderzoeken of sociaaleconomische positie, luchtvervuiling en leefomgeving samenhangen met het optreden en de ernst van infecties. Ook ontwikkelen we een hulpmiddel voor huisartsen om kwetsbare patiënten beter te herkennen. Daarnaast verzamelen we neus- en bloedmonsters van inwoners uit verschillende Haagse wijken om te onderzoeken of de afweer tegen infecties samenhangt met sociaaleconomische en omgevingsfactoren. De inzichten uit dit project kunnen bijdragen aan betere signalering van risicogroepen en gerichte preventie.
De doelen van dit project zijn:
Dit project maakt gebruik van grote datasets met routinematig verkregen huisartsen-, ziekenhuis- en sociaaldemografische data via ziekenhuizen, het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), en ELAN om op populatieniveau en in de eerste- en tweedelijns gezondheidszorg gezondheidsverschillen bij luchtweginfecties te onderzoeken. Daarnaast wordt GECCO-data gebruikt voor luchtvervuiling en omgevingsdata. Middels deze databronnen zullen meerdere onderzoeken uitgevoerd worden om risicostratificatie te verbeteren en mechanismen achter gezondheidsverschillen te onderzoeken.
Daarnaast zal er onderzoek gedaan worden naar verschillen in het afweersysteem van ouderen in Den Haag. In deze studie “Socioeconomic position, Air Pollution, and Immunity in Older adults” of “SAPIO” in het kort, verzamelen we neus- en bloedmonsters van inwoners uit vier verschillende Haagse wijken om te onderzoeken of de afweer tegen infecties samenhangt met sociaaleconomische en omgevingsfactoren zoals luchtvervuiling en binnenmilieu.
Het onderzoeksproject is opgezet door de Health Campus Den Haag en Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en is een samenwerking met GGD Haaglanden en awpg Lumens.
Hoofdonderzoeker van het project is Hanneke Borgdorff, huisarts en universitair docent Public Health en Eerstelijnsgeneeskunde aan het LUMC. Het project wordt uitgevoerd door Ernst van Dokkum, promovendus aan de Health Campus Den Haag en LUMC.
Andere aangesloten onderzoekers zijn:
In ons eerste populatie brede onderzoek in Den Haag vonden we consistente verbanden tussen SEP en gecompliceerde lage luchtweginfecties (LLWI), zowel vóór als tijdens de COVID-19-pandemie. Migratieachtergrond hing alleen tijdens de pandemie samen met complicaties. Deze effecten werden slechts deels verklaard door medische voorgeschiedenis en huishoudsamenstelling. We identificeerden daarnaast geografische hotspots voor gecompliceerde LLWI, die samenvielen met sociaal-economisch kwetsbare buurten.
In een tweede studie met huisartsendata bleek een lage SEP een sterke aanvullende voorspeller voor een gecompliceerd beloop van LLWI bij volwassenen in de huisartsenpraktijk, bovenop de al bekende risicofactoren.
© 2026 awpg Lumens. Alle rechten voorbehouden / Disclaimer / Privacy / Realisatie: Lemon